VNINDEX1188.88 (19.61 1.68%)440,781,740 CP 10,159.54 Tỷ 318 74 142HNXINDEX277.18 (7.79 2.89%)60,106,383 CP 1,296.45 Tỷ 152 210 41VN301240.58 (13.4 1.09%)120,869,825 CP 4,159.75 Tỷ 20 1 9HNX30492.63 (20.47 4.34%)31,202,000 CP 758.00 Tỷ 26 3 1

Hợp đồng kỳ hạn là gì? Phân loại, đặc điểm, rủi ro cần biết khi đầu tư

Một loại chứng khoán phái sinh mang tên hợp đồng kỳ hạn, được tích hợp với những lợi ích có thể khắc phục được những hạn chế của hợp đồng tương lai. Tuy nhiên thuật ngữ này đối với các nhà đầu tư vẫn còn rất mới mẻ. Vì vậy, hãy cùng theo dõi bài viết dưới đây để hiểu rõ hơn về giá trị cũng như đặc điểm của hợp đồng kỳ hạn nhé!

Hợp đồng kỳ hạn là gì?

Về cơ bản hợp đồng kỳ hạn với tên tiếng anh là forward contract, được hiểu là hợp đồng mua hoặc bán số lượng hoặc đơn vị tài sản cơ sở nhất định trong tương lai, dựa theo một mức giá xác định ngay tại thời điểm thỏa thuận hợp đồng. Tại thời điểm ký kết hợp đồng sẽ không có sự trao đổi tài sản cơ sở hay thanh toán tiền.

hop-dong-ky-hanHợp đồng kỳ hạn là gì

Phân loại các hợp đồng kỳ hạn

Tại Việt Nam, hợp đồng kỳ hạn ngoại hối là phổ biến nhất, những đối tượng tham gia bao gồm các ngân hàng thương mại, công ty xuất nhập khẩu và các tổ chức đầu tư tài chính nhằm ngăn ngừa rủi ro về tỉ giá. Trên thị trường hàng hóa hiện nay, các loại hợp đồng kỳ hạn phổ biến có thể kể đến như:

- Hợp đồng kỳ hạn cổ phiếu là loại hợp đồng có kỳ hạn với cổ phiếu là tài sản cơ sở.

- Hợp đồng kỳ hạn trái phiếu là loại hợp đồng có kỳ hạn với trái phiếu là cơ sở tài sản.

- Hợp đồng kỳ hạn hàng hóa là loại hợp đồng có kỳ hạn với tài sản cơ sở là các loại hàng hóa như lúa gạo, cà phê, dầu thô, lúa mì…

- Hợp đồng giao dịch tiền tệ kỳ hạn là loại hợp đồng có kỳ hạn. Trong đó 02 bên cam kết sẽ mua hoặc bán với nhau một lượng ngoại tệ hoặc tỉ giá xác định vào một thời điểm xác định trong tương lai.

- Hợp đồng lãi suất kỳ hạn là loại hợp đồng mà hai bên đồng ý lãi suất sẽ được trả vào một ngày thanh toán trong tương lai.

- Hợp đồng kỳ hạn không giao dịch đây là hợp đồng có kỳ hạn được thực hiện bằng thỏa thuận giao dịch tiền mặt thay vì giao nhận tài khoản gốc.

Các yếu tố hình thành hợp đồng kỳ hạn

Đối với hợp đồng kỳ hạn, có 04 yếu tố chính hình thành hợp đồng bao gồm: cơ sở, tài sản, các bên tham gia hợp đồng, thời điểm xác định trong tương lai, giá kỳ hạn xác định thanh toán.

Cơ bản các yếu tố này có các đặc điểm sau đây:

Tài sản cơ sở

Những tài sản cơ sở để mua bán có thể kể đến là:

- Tài sản thực như ngô, cà phê,  lúa mì, đậu tương…

- Tài sản tài chính như tiền tệ, cổ phiếu, trái phiếu,…

hop-dong-ky-hanCác yếu tố cấu thành hợp đồng kỳ hạn

Bên tham gia trong hợp đồng

- Người mua là đối tượng đã đồng ý mua một tài sản cụ thể vào thời điểm đã được quyết định trong tương lai với mức giá đã được thỏa thuận ở hiện tại.

- Người bán sẽ là đối tượng đã đồng ý bán một tài sản cụ thể vào thời điểm đã được quyết định trong tương lai với mức giá đã được thỏa thuận ở hiện tại.

- Thời điểm xác định trong tương lai sẽ là khoảng thời gian đã quyết định để thanh toán hợp đồng.

- Giá kỳ hạn xác định thanh toán sẽ được xác định dựa vào giá giao ngay và lãi suất thị trường, với mức giá áp dụng trong tương lai cho tài sản cơ sở được xác định ở hiện tại.

Giá trị của hợp đồng kỳ hạn

Hợp đồng kỳ hạn sẽ bao gồm 02 bên: một bên đồng ý mua và một bên đồng ý bán tài sản với một mức giá được ấn định trước ở một thời điểm được xác định trong tương lai.

Giá tại kỳ hạn sau khi ký hợp đồng sẽ không thể thay đổi, dù giá trị thị trường có chênh lệch. Do hai bên không cần phải chi trả bất kỳ phí nào trong hợp đồng nên giá trị nhận được từ hợp đồng này cũng sẽ là lãi hoặc lỗ của hai bên tham gia.

Đến ngày đáo hạn hợp đồng, bắt buộc người mua phải mua tài sản cơ sở có giá trên thị trường là S (t) với giá kỳ hạn đã được xác định trước là K.

Trong đó:

+ K là ký hiệu kỳ hạn được ấn định trước hợp đồng.

+ S (t) là giá giao ngay tài sản tại thời điểm kết thúc hợp đồng.

+ Giá trị nhận được của người bên mua trong hợp đồng cho một đơn vị tài sản là S (t) - K.

+ Tương tự như vậy, giá trị nhận được của người bên bán trong hợp đồng kỳ hạn cho một đơn vị tài sản là K – S(t).

- Nếu S (t) lớn hơn K  thì người mua có lãi và người bán lỗ.

- Nếu S (t) nhỏ hơn K thì người bán có lãi và người mua lỗ.

hop-dong-ky-hanGiá trị của hợp đồng kỳ hạn

Ý nghĩa và rủi ro có thể gặp phải của hợp đồng kỳ hạn

Hợp đồng kỳ hạn có ý nghĩa nhất định trong thị trường hàng hóa và cũng có những rủi ro mà các nhà đầu tư cần lưu ý.

Về ý nghĩa

Về cơ bản, hợp đồng kỳ hạn có ý nghĩa đối với thị trường và để phòng ngừa rủi ro trước sự biến động bất thường của giá cả hàng hóa, lãi suất hoặc tài sản tài chính. Thông thường các doanh nghiệp sử dụng hợp đồng kỳ hạn để cố định một khoản chi phí.

Đối với các ngân hàng thương mại, công ty xuất nhập khẩu và các tổ chức đầu tư tài chính thì loại hợp đồng này là công cụ tốt để phòng ngừa rủi ro tỉ giá.

Về rủi ro

Các rủi ro chính thường xảy ra với các bên tham gia của hợp đồng kỳ hạn là rủi ro thanh toán và rủi ro thanh khoản.

- Về rủi ro thanh toán: Đầu tiên là không có bất kỳ một khoản tiền ký quỹ nào giữa hai bên. Rủi ro tiếp theo là không có không gian đứng ra làm nhiệm vụ thanh toán bù trừ. Vì vậy, lời lỗ của hợp đồng kỳ hạn sẽ được thanh toán khi hợp đồng đáo hạn.

- Về rủi ro thanh khoản: Trên thị trường hàng hóa phái sinh, đặc biệt là ở Việt Nam, hợp đồng kỳ hạn không phát triển bằng hợp đồng tương lai. Do đó, loại hợp đồng này không được niêm yết trên một sàn giao dịch nào cả nên dẫn đến tính thanh khoản thấp.

Đặc điểm của hợp đồng kỳ hạn

hop-dong-ky-hanĐặc điểm của hợp đồng kỳ hạn

Hợp đồng kỳ hạn chỉ thỏa thuận giữa 02 bên và không có sự tham gia của bất kỳ tổ chức trung gian nào khác. Tại thời điểm ký kết hợp đồng, không có sự trao đổi tài sản cơ sở hay thanh toán tiền và các hoạt động này chỉ diễn ra tại thời điểm đã xác định trong tương lai.

Vào ngày thanh toán, hai bên tham gia bắt buộc phải mua hoặc bán, dù giá thị trường của tài sản cơ sở có chênh lệch so với mức giá kỳ hạn và buộc phải thực hiện hợp đồng theo mức giá đã ấn định.

Vậy ưu điểm, nhược điểm của hợp đồng kỳ hạn là gì?

Về ưu điểm

Đối với doanh nghiệp, hợp đồng kỳ hạn chính là công cụ ngăn ngừa rủi ro, được dùng để cố định một khoản chi phí theo mức giá đã được xác định và không bận tâm đến biến động giá cả.

Hợp đồng kỳ hạn chỉ là sự thoả thuận giữa 02 bên nên quy cách giao dịch không được chuẩn hóa. Vì vậy, loại hợp đồng ngày thường mang tính linh hoạt về thời hạn thực hiện hợp đồng, cũng như thời gian giao dịch.

Về nhược điểm

Hạn chế đầu tiên của hợp đồng kỳ hạn cần phải đề cập đó là tính thanh khoản của hợp đồng này khá thấp. Các bên tham gia hợp đồng kỳ hạn không thể chuyển nhượng vị trí của mình trong hợp đồng trước ngày đáo hạn.

Đặc biệt những rủi ro có thể xảy ra khi một bên tham gia hợp đồng không có khả năng thực hiện hợp đồng cũng chính là một hạn chế rất lớn của hợp đồng kỳ hạn.

So sánh điểm khác nhau giữa hợp đồng kỳ hạn và hợp đồng tương lai

Điểm khác nhau giữa hợp đồng kỳ hạn và hợp đồng tương lai như thế nào? Hợp đồng này có khắc phục được những hạn chế của hợp đồng tương lai hay không? Mời các bạn theo dõi bảng cụ thể dưới đây:

hop-dong-ky-han

hop-dong-ky-han

Bảng so sánh hợp đồng kỳ hạn và hợp đồng tương lai

Ứng dụng của hợp đồng kỳ hạn

Vì dạng hợp đồng kỳ hạn có những ưu điểm nhất định và có thể khắc phục được một số hạn chế của hợp đồng tương lai. Vì thế hợp đồng này thường được ứng dụng trong thực tiễn thị trường hàng hóa phái sinh như sau:

- Doanh nghiệp sử dụng hợp đồng có kỳ hạn nhầm phòng tránh rủi ro giảm giá trong tương lai.

- Hợp đồng kỳ hạn được áp dụng để cố định một khoản chi phí hay thu nhập của doanh nghiệp theo một mức giá được xác định trước, mà không cần phải lo lắng hay quan tâm đến sự biến động giá cả thị trường.

FTV – Đơn vị chuyên tư vấn đầu tư chứng khoán, hàng hóa phái sinh hàng đầu Việt Nam

Tại Việt Nam, thị trường chứng khoán năm 2022 vẫn được đánh giá là kênh đầu tư hấp dẫn với nhiều yếu tố. Nếu bạn muốn bắt tay vào chứng khoán mà chưa có kinh nghiệm gì thì có thể liên hệ ngay với chúng tôi, Công ty Cổ phần Đầu tư và công nghệ FTV. Các bạn sẽ được các chuyên gia tư vấn về cách phòng ngừa rủi ro và đầu tư có lời.

Đến với FTV, chúng tôi sẽ cập nhật những thông tin mới nhất về các biến động thị trường từ các thống kê, phân tích. Đồng thời, còn được cung cấp miễn phí các loại tài liệu tham khảo như biểu đồ, thống kê thị trường, cũng như cách thức giao dịch của từng loại mặt hàng hóa.

Hy vọng với những thông tin hữu ích vừa rồi có thể giúp các bạn đọc hiểu rõ về hợp đồng kỳ hạn. Nếu bạn còn thắc mắc hoặc muốn tư vấn về loại giao dịch hàng hóa phái sinh, hãy liên hệ với chúng tôi qua Hotline 0983 668 883 hoặc truy cập vào trang Website ftv.com.vn

Xem thêm:

GỬI BÌNH LUẬN MỚI
Gửi bình luận
Bình luận